Oταν όλα γύρω μας αλλάζουν

Οι δύσκολες οικονομικές συνθήκες στη χώρα μας, τα νέα επερχόμενα μέτρα και οι δυσχέρειες που αντιμετωπίζουμε καθημερινά έχουν και παράπλευρες επιπτώσεις: δεν αντιμετωπίζουμε μόνο πίεση στην εργασία μας ή στην κοινωνική μας ζωή, αλλά και στην ίδια μας τη σκέψη, τη συμπεριφορά μας και το βασικότερο, στην ψυχολογία μας. Τι μπορούμε να κάνουμε για να είμαστε καλά όταν όλα γύρω μας αλλάζουν;

Πώς δεν θα μας πάρει από κάτω; Η ψυχολόγος κυρία Μάρσα Κολέτση απαντάει στα ερωτήματά μας και μας προτείνει λύσεις για να αντιμετωπίσουμε τις καινούριες συνθήκες στη ζωή μας.

Oι νέες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες φέρνουν νέα και άγνωστα δεδομένα για τη ζωή μας, πράγμα που από μόνο του προκαλεί ανασφάλεια και αίσθηση περιορισμού των δυνατοτήτων μας. Η αγανάκτηση, η ματαίωση, η μοναξιά και ο φόβος είναι τα κύρια συναισθήματα που βιώνουμε όταν αντιμετωπίζουμε σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Με αφορμή λοιπόν το 3ο μνημόνιο και τα νέα μέτρα, η απόγνωση μεγεθύνεται και είναι απολύτως δικαιολογημένη, αλλά ας μην ξεχνάμε πως σημασία έχει να μάθουμε πώς να διαχειριζόμαστε τέτοιες καταστάσεις και να μην χάνουμε το κουράγιο μας. Με απλά λόγια όταν όλα πάνε στραβά, ας χαμογελάσουμε και εμείς στραβά! Η κυρία Μάρσα Κολέτση εξηγεί πως “η σιγουριά και η βεβαιότητα αποτελούν αξίες που καθοδηγούν σε μεγάλο βαθμό τη ζωή μας και συχνά καθορίζουν τις επιλογές μας. Οι αλλαγές σηματοδοτούν τον κίνδυνο και μας γεμίζουν αβεβαιότητα, ανασφάλεια, στρες, ανησυχία και πολλά άλλα δυσάρεστα συναισθήματα. Αυτά βιώνονται ακόμη πιο έντονα από το άτομο, όταν οι αλλαγές που πραγματοποιούνται δεν είναι στον έλεγχο του ατόμου, αλλά συμβαίνουν χωρίς τη συγκατάθεσή του. Σε αυτήν την περίπτωση, το άτομο καλείται να ενεργοποιήσει τον μηχανισμό της προσαρμογής που διαθέτει και να προσπαθήσει να προσαρμοστεί σε νέα δεδομένα και συνθήκες”.

Νέες καταστάσεις, νέα ζωή

Κατά την ειδικό, σε περίοδο κρίσης, οι ανάγκες ιεραρχούνται και ένας τρόπος να διατηρήσουμε την καλή μας διάθεση, είναι να αντιμετωπίσουμε την κρίση σαν μία ευκαιρία για αλλαγή και επαναξιολόγηση. Έτσι, επαγγελματικές και εργασιακές προοπτικές, φιλίες, θέματα υγείας μπαίνουν σε “κόσκινο”, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό.

Επιπλέον, το shopping therapy δεν αποτελεί πλέον επιλογή και δυνατότητα για πολλούς και το ‘καταναλώνω άρα υπάρχω’ έχει καταρρεύσει. Έτσι, η επιστροφή στις ανθρώπινες σχέσεις, ως ένας παράγοντας ασφάλειας και ευημερίας, που μέχρι τώρα είχε παραγκωνιστεί, επανέρχεται στο προσκήνιο. Το άτομο στρέφεται και αναζητά καλύτερη και εις βάθος επικοινωνία, για να ανακουφιστεί και να μπορέσει να υπερνικήσει τα εμπόδια και τις δυσκολίες. Ναι, οι προσωπικές μας σχέσεις δοκιμάζονται έντονα, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που αναρωτιόμαστε αν στηρίζονται στην αμοιβαιότητα, στην εμπιστοσύνη, στην υποστήριξη, στην ικανότητα να κατανοήσει ο άλλος πώς νιώθουμε.

Τελικά, μήπως είναι η κρίση μια ευκαιρία να ξαναδούμε τις σχέσεις μας; Να τους δώσουμε την αξία που τους πρέπει; Να έλθουμε πιο κοντά στους δικούς μας ανθρώπους; Σίγουρα αυτό μπορεί να είναι κι ένα από τα καλά της κρίσης. Κάποιο άλλο μπορεί να είναι ότι ίσως μάθουμε να είμαστε πιο ολιγαρκείς, να ευχαριστιόμαστε με πιο απλά πράγματα και να μαζεύουμε λεφτά, αντί να τα ξοδεύουμε.

Τα “όπλα” της ψυχολογίας

Κλειστές τράπεζες, μειωμένες συντάξεις, υφεσιακά μέτρα και το μέλλον αβέβαιο. Ήμασταν ήδη αγχωμένοι λόγω της κρίσης, τα συναισθήματα όμως αυτά κορυφώνονται σήμερα με τον χειρότερο τρόπο. Τι μπορούμε να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε αυτό το άγχος; Το πώς βιώνει και αντιμετωπίζει το κάθε άτομο την κρίση, έχει να κάνει με τον τρόπο ανατροφής του, τα εφόδια που κατέχει, το χαρακτήρα που έχει διαμορφώσει και τις εμπειρίες που συνοδεύουν τη μέχρι τώρα ζωή του –είναι σαφές επομένως, ότι η κρίση βιώνεται από το κάθε άτομο διαφορετικά.

Οι δυσκολίες και οι αντιξοότητες που βιώνει το άτομο μπορεί να λειτουργήσουν ως μέσο κινητοποίησης. Πώς; Μέσω της επικέντρωσης στον εαυτό.

“Η επικέντρωση στον εαυτό, οδηγεί σε καλύτερη αυτο-επίγνωση και η κρίση βιώνεται ως μία ευκαιρία, δυσμενής μεν, αλλά αναγκαστική δε, για καθολική αναθεώρηση και αυτοβελτίωση. Η ψυχοθεραπεία, βοηθάει τα άτομα να γίνουν πιο ανθεκτικά και να μην καταρρακωθούν από τα γεγονότα. Σε αυτό το σημείο ταιριάζει και η γνωστή φράση του Γερμανού φιλόσοφου, Φρίντριχ Νίτσε: “Ό,τι δεν σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό”. Μέσα από αυτή τη φράση εξυμνείται η έννοια της ανθρώπινης βούλησης και της ανάγκης του ατόμου να μην “χάσει” τον εαυτό του και την ατομικότητά του, εξαιτίας διάφορων κοινωνικών-πολιτικών και πολιτισμικών συνθηκών”, αναλύει η κυρία Κολέτση.

Πριν όμως μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε το άγχος από τις οικονομικές δυσχέρειες πρέπει πρώτα να αναγνωρίσουμε τα σημάδια του. Ποια είναι αυτά;

  • Κρίσεις πανικού
  • Φόβος και αγωνία για το μέλλον
  • Αίσθημα ενοχής
  • Θυμός, ένταση και ευερεθιστότητα
  • Δυσκολία στη συγκέντρωση και τη λήψη αποφάσεων
  • Κλάμα
  • Μειωμένο ενδιαφέρον για συνήθεις δραστηριότητες
  • Επιθυμία απομόνωσης από τους άλλους ανθρώπους
  • Απώλεια όρεξης
  • Προβλήματα στον ύπνο
  • Πονοκέφαλοι, πόνοι στην πλάτη και προβλήματα στο στομάχι
  • Ταχυκαρδία και δύσπνοια
  • Κάπνισμα ή υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Πώς θα αντιμετωπίσουμε όλες αυτές τις επιπτώσεις;

Σε καταστάσεις αβεβαιότητας, όπου νιώθουμε ότι όλα είναι ρευστά και αλλάζουν, και το άγχος της καθημερινότητας αυξάνεται, το άτομο βιώνει μία συστηματική κατάσταση ψυχικής και σωματικής διέγερσης για μία -αδιόρατη πολλές φορές- απειλή, αλλά είναι και έντονα ψυχοφθόρα. Κατ’ αρχήν, δεν χρειάζεται πανικός. Ο πανικός προκαλεί άγχος, ένταση και επιθετικότητα. Επίσης, προκαλεί παράλογες σκέψεις και δεν μας επιτρέπει να λαμβάνουμε αποφάσεις.

Το άτομο, σύμφωνα με την ψυχολόγο, είναι σημαντικό να διατηρήσει την ψυχραιμία του και να ακολουθήσει τον παρακάτω απλό και συνοπτικό οδηγό επιβίωσης:

  1. Καταγραφή μιας λίστας με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει
  2. Διαχωρισμός των άμεσων προβλημάτων και δυσκολιών που φοβάται ότι θα αντιμετωπίσει
  3. Εστίαση στο πρόβλημα- λίστα με προτερήματα, υποστηρικτικό πλαίσιο και δυσκολίες
  4. Δημιουργία σχεδίου: μεσοπρόθεσμου (1-3 μήνες) και μακροπρόθεσμου (6 μήνες – 2 χρόνια)
  5. Καταγραφή δράσεων και συστηματική αξιολόγηση όπου χρειάζεται αναθεώρηση.

Το άγχος θολώνει την κρίση μας και μας αποπροσανατολίζει από τους στόχους μας- ένα πλάνο όμως, μάς βοηθάει να ξανασυγκεντρώσουμε τη σκέψη μας, μάς δίνει πίσω μία αίσθηση σκοπού και σαφώς μία μεγαλύτερη αίσθηση επιστροφής του ελέγχου στα δικά μας χέρια. Αυτό επανεγκαθιστά το αίσθημα ασφάλειας πίσω σε εμάς.

Kρίση και σεξ

Σε αυτό το σημείο, αξίζει να αναφερθούμε και σε έρευνες που σχετίζονται με τις επιπτώσεις της κρίσης στη σεξουαλική ζωή του ατόμου. Το Ινστιτούτο Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας κατέγραψε σημαντική πτώση στη σεξουαλική δραστηριότητα των Ελλήνων από το 2011, υποστηρίζοντας ότι η οικονομική κρίση φαίνεται να επηρεάζει κυρίως τη σεξουαλική ζωή των ανδρών, μιας που εκείνοι είναι πιο άμεσα εμπλεκόμενοι, κοινωνικά και παραδοσιακά, με την παροχή των αγαθών στο σπίτι και με την έννοια της επαγγελματικής καταξίωσης.

Αντίθετα είναι τα αποτελέσματα έρευνας του Ανδρολογικού Ινστιτούτου, που διαπίστωσε αύξηση στη σεξουαλική δραστηριότητα των Ελλήνων λόγω της κρίσης. Η αύξηση αυτή αποδίδεται αρχικά σε βιολογικούς παράγοντες- οι καταστάσεις στρες οδηγούν στην παραγωγή ορμονών που αυξάνουν την αύξηση της σεξουαλικής επιθυμίας.

Επίσης, στο γεγονός ότι σε περιόδους αβεβαιότητας, τα ένστικτα, όπως αυτό της σεξουαλικότητας βγαίνουν με μεγαλύτερη ευκολία στην επιφάνεια και η ικανοποίησή τους παίρνει πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ οι κοινωνικές δεσμεύσεις περιθωριοποιούνται.

Ας μην ξεχνάμε ότι και μέσω του σεξ, το άτομο εκφράζεται ενεργά, εκτονώνεται και αποσυμφορείται, και αυτό είναι σαφώς προτιμότερο από το να βυθίζεται στην αδράνεια και στην κατάθλιψη.

Info box

Δρ. Μάρσα Κολέτση, CPsyhol, AFBPsS
Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια
Mind’s Mirror -Kέντρο Συμβουλευτικής Υποστήριξης,
www.mindsmirror.com
Μωραΐτη 11, Ν. Ψυχικό 11525, τηλ: 2106770716

 

πηγη: lifepositive.gr